Την ανάγκη διαμόρφωσης μιας συνεκτικής, αυτοτελούς και δεσμευτικής πολιτικής για τις νησιωτικές περιοχές, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπογράμμισαν οι περιφερειάρχες Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος, Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνος Μουτζούρης και Ιονίων Νήσων Γιάννης Τρεπεκλής, κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο.
Η συνάντηση αποτέλεσε την τρίτη κατά σειρά κοινή πρωτοβουλία των τεσσάρων νησιωτικών Περιφερειών της χώρας, μετά τη Διακήρυξη της Κέρκυρας και τη συνάντηση στη Μυτιλήνη, επιβεβαιώνοντας τη βούλησή τους να συγκροτήσουν ένα σταθερό μέτωπο συνεργασίας και κοινής διεκδίκησης απέναντι στις ιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές κοινωνίες.
Από τη συνάντηση απουσίαζε ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, λόγω της έκτακτης κατάστασης στην οποία βρίσκεται η Κρήτη και των αυξημένων υποχρεώσεων που είχαν προκύψει. Κατά την έναρξη της συνάντησης έγινε αναφορά και στην παρουσία του στην εξόδιο ακολουθία πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος.
Οι τρεις περιφερειάρχες εξέφρασαν τα συλλυπητήριά τους προς τις οικογένειες των πυροσβεστών και προς το Πυροσβεστικό Σώμα, υπογραμμίζοντας ότι οι ολοένα συχνότερες φυσικές καταστροφές, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη, αναδεικνύουν με δραματικό τρόπο τη σημασία της αλληλεγγύης, της συνεργασίας και της συνένωσης δυνάμεων.
Όπως επισημάνθηκε, τα ακραία φαινόμενα, οι πυρκαγιές, οι έντονες βροχοπτώσεις, οι κατολισθήσεις και η διάβρωση των ακτών δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένα περιστατικά, αλλά μια νέα πραγματικότητα που επιβάλλει διαφορετικό σχεδιασμό, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των υποδομών και ειδική μέριμνα για τις νησιωτικές περιοχές.
Γ. Χατζημάρκος: «Είμαστε συνοδοιπόροι και επιβάτες στο ίδιο πλοίο»
Ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος, καλωσορίζοντας τους ομολόγους του στη Ρόδο, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να εξαλειφθεί κάθε ίχνος εσωτερικού ανταγωνισμού ανάμεσα στις νησιωτικές Περιφέρειες.
Όπως ανέφερε, οι Περιφέρειες Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων και Κρήτης έχουν διαφορετικές ταυτότητες, παραγωγικά χαρακτηριστικά, ανάγκες, ευκαιρίες και κινδύνους. Παρά τις διαφορές τους, όμως, καλούνται να αντιμετωπίσουν κοινές προκλήσεις και να διεκδικήσουν από κοινού λύσεις για τους κατοίκους των νησιών.
«Είμαστε συνοδοιπόροι και επιβάτες στο ίδιο ακριβώς πλοίο», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η κοινή πρωτοβουλία δεν αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ακόμη θεσμικού σχήματος χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα, αλλά στην παραγωγή συγκεκριμένων πολιτικών και παρεμβάσεων που θα βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Ο κ. Χατζημάρκος επισήμανε ότι καμία δράση, πρωτοβουλία ή έργο δεν έχει πραγματική αξία εάν δεν μεταφράζεται σε απτό αποτέλεσμα για τις τοπικές κοινωνίες. Όπως είπε, αυτό αποτελεί τόσο οδηγό όσο και μέτρο αξιολόγησης της πολιτικής δράσης των Περιφερειών.
Αναφερόμενος στη διαδρομή της συνεργασίας, σημείωσε ότι η πρωτοβουλία γεννήθηκε στην Κέρκυρα, συνεχίστηκε στη Μυτιλήνη και έφθασε στη Ρόδο, με στόχο κάθε επόμενη συνάντηση να προσθέτει ένα ακόμη βήμα στον κοινό σχεδιασμό.
Ενιαία φωνή της νησιωτικής Ελλάδας στην Ευρώπη
Ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου στάθηκε εκτενώς στη μεγάλη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το μέλλον της πολιτικής συνοχής και τη διαμόρφωση μιας νέας στρατηγικής για τα νησιά.
Όπως υπογράμμισε, η Ευρωπαϊκή Ένωση για πολλά χρόνια αντιμετώπιζε τη νησιωτικότητα κυρίως μέσα από την παροχή δυνατότητας στα κράτη-μέλη να διαμορφώνουν τις δικές τους εθνικές πολιτικές. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η προσέγγιση αυτή δεν είναι πλέον επαρκής, καθώς δεν εξασφαλίζει ενιαίο, δεσμευτικό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τις νησιωτικές περιοχές.
Η βασική διεκδίκηση των ελληνικών νησιωτικών Περιφερειών είναι η διαμόρφωση μιας αυτοτελούς ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά, η οποία δεν θα περιορίζεται σε γενικές κατευθύνσεις ή προαιρετικές προβλέψεις, αλλά θα περιλαμβάνει σαφείς κανόνες, ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία και δεσμευτικές πολιτικές.
Ο κ. Χατζημάρκος τόνισε ότι η ελληνική πλευρά δεν προσέρχεται στον ευρωπαϊκό διάλογο με τέσσερις διαφορετικές φωνές, αλλά με μια ενιαία θέση, η οποία εκφράζει συνολικά τη νησιωτική Ελλάδα.
Όπως ανέφερε, η ενότητα αυτή προσδίδει ιδιαίτερη πολιτική και διαπραγματευτική ισχύ στη χώρα, δεδομένου ότι η Ελλάδα διαθέτει το μεγαλύτερο και πιο σύνθετο νησιωτικό σύμπλεγμα της Ευρώπης.
Η κοινή παρουσία των νησιωτικών Περιφερειών, σε συνδυασμό με τη θεσμική συμμετοχή της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας στον ευρωπαϊκό διάλογο, δημιουργεί, όπως είπε, μια περισσότερο ολοκληρωμένη και ισχυρή εικόνα εκπροσώπησης.
Οι 13 βασικοί στόχοι της κοινής διεκδίκησης
Στη διάρκεια της τοποθέτησής του, ο κ. Χατζημάρκος παρουσίασε τους βασικούς άξονες της κοινής πρότασης των νησιωτικών Περιφερειών.
Πρώτος στόχος είναι η διαμόρφωση αυτοτελούς ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά, ώστε η νησιωτικότητα να αποκτήσει συγκεκριμένο θεσμικό και πολιτικό περιεχόμενο.
Δεύτερος στόχος είναι η καθιέρωση δεσμευτικής ρήτρας νησιωτικότητας σε όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές, προκειμένου κάθε νομοθετική ή χρηματοδοτική παρέμβαση να εξετάζεται ως προς τις επιπτώσεις της στις νησιωτικές περιοχές.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στην ενσωμάτωση της νησιωτικής διάστασης στην πολιτική συνοχής, καθώς και στη θεσμοθέτηση ειδικής μέριμνας για τα μικρά, πολύ μικρά, ακριτικά νησιά και τα πολυνησιακά συμπλέγματα.
Στο ίδιο πλαίσιο, προτάσσεται η συνδεσιμότητα ως βασικός όρος συνοχής και ισοτιμίας. Για τους κατοίκους των νησιών, η τακτική, ασφαλής και οικονομικά προσιτή ακτοπλοϊκή και αεροπορική σύνδεση δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά αναγκαία προϋπόθεση πρόσβασης στην υγεία, στην εκπαίδευση, στην εργασία και στις δημόσιες υπηρεσίες.
Μεταξύ των προτεραιοτήτων περιλαμβάνεται ακόμη η προσαρμογή των κανόνων των κρατικών ενισχύσεων, ώστε να λαμβάνεται υπόψη το αυξημένο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και των υπηρεσιών στα νησιά.
Οι Περιφέρειες ζητούν, επίσης, ειδικές πολιτικές για την ενεργειακή ασφάλεια και την υδατική επάρκεια, δύο ζητήματα τα οποία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, της αυξημένης ζήτησης κατά τους θερινούς μήνες και της γεωγραφικής απομόνωσης πολλών νησιών.
Στους βασικούς στόχους περιλαμβάνονται ακόμη η οικονομική διαφοροποίηση μέσω της γαλάζιας οικονομίας, η ανάπτυξη ενός βιώσιμου και ισόρροπου τουριστικού μοντέλου, η κοινωνική συνοχή, η δημογραφική βιωσιμότητα και η ειδική πρόβλεψη για νησιά που δέχονται αυξημένες εξωγενείς πιέσεις.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Παρατηρητηρίου Νησιωτικότητας, το οποίο θα καταγράφει, θα μελετά και θα αξιολογεί με συστηματικό τρόπο τα δεδομένα και τις ανάγκες των νησιωτικών περιοχών.
Τέλος, ζητείται η προσαρμογή των εργαλείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη θαλάσσια και νησιωτική πραγματικότητα, ώστε οι πολιτικές και οι χρηματοδοτήσεις να μην σχεδιάζονται με βάση αποκλειστικά ηπειρωτικά πρότυπα.
Η ελληνική Προεδρία της ΕΕ και η κρίσιμη συγκυρία του 2027
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάληψη της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Ο κ. Χατζημάρκος εκτίμησε ότι μέχρι τότε ενδέχεται να μην έχει ολοκληρωθεί ούτε η διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034 ούτε η ευρωπαϊκή συζήτηση για τη στρατηγική των νησιών.
Η πιθανότητα οι δύο αυτές κρίσιμες διαδικασίες να κορυφωθούν κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας δημιουργεί, όπως ανέφερε, μια σημαντική ευκαιρία αλλά και αυξημένη ευθύνη για τη χώρα.
Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, η συγκυρία αυτή επιβάλλει έγκαιρη προετοιμασία, ενότητα, τεκμηριωμένες προτάσεις και στενό συντονισμό ανάμεσα στις Περιφέρειες, στην κυβέρνηση και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Χαρακτήρισε τη συνεργασία των νησιωτικών Περιφερειών «συμμαχία για το καλό, την πρόοδο και την ανάδειξη του δικαίου», σημειώνοντας ότι σε μια εποχή αρνητικότητας και μηδενισμού απαιτούνται δημιουργικές και υπεύθυνες δυνάμεις που θα συνθέτουν αντί να αποδομούν.
Κ. Μουτζούρης: Η Ελλάδα χρειάζεται πολιτική μικρονησιωτικότητας
Ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνος Μουτζούρης υπογράμμισε ότι οι νησιωτικές Περιφέρειες, παρά τις διαφορές τους, έχουν κάθε λόγο να συνεργάζονται.
Σημείωσε ότι το Βόρειο Αιγαίο διαφοροποιείται παραγωγικά από τις υπόλοιπες Περιφέρειες, καθώς βασίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό στον πρωτογενή τομέα. Όπως ανέφερε, η διατήρηση της παραγωγής και των τοπικών παραδόσεων αποτελεί στρατηγική επιλογή για την περιοχή.
Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για την αποτελεσματικότητα της εθνικής νησιωτικής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι πολλά από τα προβλήματα παραμένουν άλυτα και ότι μέτρα όπως το μεταφορικό ισοδύναμο δεν εφαρμόζονται πάντοτε με την ταχύτητα και τη συνέπεια που απαιτείται.
Ο κ. Μουτζούρης υπογράμμισε ότι τα ελληνικά νησιά δεν μπορούν να συγκρίνονται ευθέως με μεγάλα ευρωπαϊκά νησιά όπως η Σικελία, η Σαρδηνία ή η Κορσική.
Όπως είπε, οι ανάγκες ενός πολύ μικρού νησιού, όπως ο Άγιος Ευστράτιος ή η Τήλος, είναι εντελώς διαφορετικές από εκείνες ενός νησιού με εκατομμύρια κατοίκους, εκτεταμένο οδικό δίκτυο και μεγάλες οικονομικές και διοικητικές δομές.
Για τον λόγο αυτό, έθεσε ως κεντρικό ζήτημα τη μικρονησιωτικότητα, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια ειδική πολιτική προσαρμοσμένη στις συνθήκες των μικρών και ακριτικών νησιών.
Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, η εξομοίωση των νησιωτικών περιοχών με τους ορεινούς δήμους δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Όπως εξήγησε, ένας κάτοικος ορεινής περιοχής μπορεί, στις περισσότερες περιπτώσεις, να μετακινηθεί οδικώς προς ένα νοσοκομείο ή μια μεγάλη πόλη. Αντίθετα, ο κάτοικος ενός μικρού νησιού εξαρτάται από τα δρομολόγια των πλοίων, τις καιρικές συνθήκες, τη διαθεσιμότητα αεροπορικών θέσεων και το αυξημένο κόστος μετακίνησης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον τομέα της υγείας, σημειώνοντας ότι στα μικρά νησιά η πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες είναι συχνά περιορισμένη και ότι οι κάτοικοι αναγκάζονται να μετακινούνται υπό δύσκολες συνθήκες προς μεγαλύτερα νησιά.
Αντίστοιχα προβλήματα, όπως είπε, υπάρχουν στην εκπαίδευση, καθώς εκπαιδευτικοί τοποθετούνται σε μικρά νησιά αλλά συχνά αδυνατούν να παραμείνουν εξαιτίας της έλλειψης κατοικίας και του υψηλού κόστους διαβίωσης.
Ο κ. Μουτζούρης τόνισε ότι η συνεργασία των Περιφερειών πρέπει να συνεχιστεί παρά τις διαφορετικές παραγωγικές και κοινωνικές τους ταυτότητες, καθώς «εν τη ενώσει η δύναμις» και η διαφορετικότητα μπορεί να λειτουργήσει ως πλούτος.
Γ. Τρεπεκλής: Η συνεργασία έχει ήδη φέρει αποτελέσματα
Ο περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Γιάννης Τρεπεκλής αναφέρθηκε στη διαδρομή που ξεκίνησε με τη Διακήρυξη της Κέρκυρας, σημειώνοντας ότι η συνεργασία των νησιωτικών Περιφερειών έχει ήδη αρχίσει να παράγει αποτελέσματα.
Όπως ανέφερε, από την πρώτη στιγμή τέθηκαν ψηλά στην κοινή ατζέντα η ανάπτυξη, η οικονομία, ο τουρισμός, η κοινωνική συνοχή και ο πολιτισμός.
Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτήρισε μία από τις σοβαρότερες αιτίες υποστελέχωσης των δημόσιων υπηρεσιών στα νησιά.
Σύμφωνα με τον κ. Τρεπεκλή, γιατροί, νοσηλευτές, εκπαιδευτικοί, πυροσβέστες, αστυνομικοί και υπάλληλοι της Αυτοδιοίκησης δυσκολεύονται ή αδυνατούν να εγκατασταθούν στις νησιωτικές περιοχές, όχι μόνο λόγω του υψηλού κόστους των ενοικίων, αλλά και επειδή σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχουν διαθέσιμες κατοικίες.
Όπως ανέφερε, ακόμη και όταν οι Περιφέρειες προσφέρουν οικονομικά κίνητρα, το πρόβλημα δεν επιλύεται, καθώς η έλλειψη στέγης παραμένει καθοριστική.
Περιέγραψε περιπτώσεις εργαζομένων που αποδέχονται μια θέση, υπογράφουν την ανάληψη υπηρεσίας και στη συνέχεια ζητούν άμεσα μετακίνηση, επειδή δεν μπορούν να βρουν κατοικία στην περιοχή όπου τοποθετήθηκαν.
Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων, δεν οδηγεί μόνο στην υποστελέχωση των Περιφερειών και των δήμων, αλλά συνολικά στην αποδυνάμωση της κρατικής παρουσίας στα νησιά.
«Δεν θα βρίσκουμε τον πυροσβέστη, τον αστυνόμο, τον δάσκαλο», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι ακόμη και μια ισχυρή τοπική οικονομία δεν αρκεί, εάν οι πολίτες δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες.
Ο κ. Τρεπεκλής αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση της προσιτής κατοικίας ως ένα πρώτο ουσιαστικό αποτέλεσμα της κοινής προσπάθειας.
Όπως εξήγησε, η αξιοποίηση ακινήτων που ανήκουν στις Περιφέρειες, στους δήμους, στην Εκκλησία ή σε άλλους φορείς μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία κατοικιών με χαμηλό μίσθωμα για τους εργαζόμενους που υπηρετούν στις νησιωτικές περιοχές.
Στόχος, όπως είπε, είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε οι δημόσιοι λειτουργοί να μπορούν να παραμένουν στα νησιά και να στηρίζουν τη λειτουργία νοσοκομείων, σχολείων, σωμάτων ασφαλείας και υπηρεσιών.
Η πολιτιστική ταυτότητα ως στοιχείο συνοχής
Ο περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων αναφέρθηκε ακόμη στη σημασία του πολιτισμού για τη συνοχή και τη διατήρηση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας των νησιωτικών κοινωνιών.
Όπως σημείωσε, οι Περιφέρειες που δέχονται μεγάλες τουριστικές ροές αντιμετωπίζουν ιδιαίτερη πρόκληση ως προς τη διαφύλαξη της πολιτιστικής τους ταυτότητας.
Ο τουρισμός δημιουργεί εισόδημα και θέσεις εργασίας, αλλά ταυτόχρονα ασκεί πιέσεις στο φυσικό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Τρεπεκλή, απαιτούνται πολιτικές που θα στηρίζουν τις τοπικές παραδόσεις και θα τις μεταδίδουν στις νεότερες γενιές.
Στο πλαίσιο αυτό, οι νησιωτικές Περιφέρειες έχουν συνεργαστεί για την άρση περιορισμών και τη χρηματοδότηση πολιτιστικών δράσεων, ανταλλαγών και αποστολών, με σκοπό την ενίσχυση της κοινής νησιωτικής ταυτότητας αλλά και την προβολή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής.
Κλιματική κρίση και αυξημένο κόστος υποδομών
Μεγάλο μέρος της παρέμβασης του κ. Τρεπεκλή αφορούσε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στα νησιά.
Αναφερόμενος στην Κέρκυρα, περιέγραψε πρωτοφανή φαινόμενα, με κατολισθήσεις, καταστροφές κατοικιών και απώλειες τμημάτων του φυσικού τοπίου, τα οποία, όπως είπε, δεν είχαν καταγραφεί σε τέτοια έκταση για εκατοντάδες χρόνια.
Επισήμανε ότι τα νησιά είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα στις έντονες βροχοπτώσεις, στις καταιγίδες, στη διάβρωση των ακτών και στην καταστροφή βασικών υποδομών.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το κόστος αποκατάστασης και κατασκευής έργων είναι σημαντικά μεγαλύτερο στις νησιωτικές περιοχές σε σύγκριση με την ηπειρωτική χώρα.
Οι μεταφορές υλικών, η γεωμορφολογία, η έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού και εξοπλισμού και οι ιδιαίτερες περιβαλλοντικές και αρχαιολογικές απαιτήσεις καθιστούν τα έργα περισσότερο σύνθετα, ακριβά και χρονοβόρα.
Όπως σημείωσε, ένα μεγάλο έργο σε νησί μπορεί να απαιτεί περισσότερο χρόνο από μία περιφερειακή ή δημοτική θητεία για να σχεδιαστεί, να αδειοδοτηθεί και να ολοκληρωθεί.
Για τον λόγο αυτό, οι χρηματοδοτήσεις προς τις νησιωτικές Περιφέρειες δεν μπορούν να υπολογίζονται με τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για τις ηπειρωτικές περιοχές.
Ο κ. Τρεπεκλής ανέφερε ότι οι νησιωτικές Περιφέρειες πολλές φορές δεν δίνουν μάχη μόνο για νέα αναπτυξιακά έργα, αλλά και για να διατηρήσουν σε λειτουργία τις ήδη υπάρχουσες υποδομές τους.
Κοινή διεκδίκηση προς κυβέρνηση και ευρωπαϊκούς θεσμούς
Οι τρεις περιφερειάρχες συμφώνησαν ότι οι νησιωτικές Περιφέρειες πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν με ενιαία στρατηγική και τεκμηριωμένες προτάσεις.
Η συνάντηση στη Ρόδο επιβεβαίωσε ότι η κοινή πρωτοβουλία δεν περιορίζεται σε διακηρύξεις αρχών, αλλά επιδιώκει να επηρεάσει άμεσα τόσο τις εθνικές όσο και τις ευρωπαϊκές πολιτικές.
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρίσκονται η ενίσχυση των υποδομών, η βελτίωση της ακτοπλοϊκής και αεροπορικής συνδεσιμότητας, η ενεργειακή και υδατική επάρκεια, η στελέχωση των δημόσιων υπηρεσιών, η δημιουργία προσιτής κατοικίας, η προστασία της πολιτιστικής ταυτότητας και η αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
Κοινή θέση των τριών περιφερειαρχών ήταν ότι η νησιωτικότητα δεν μπορεί να παραμένει μια γενική αναφορά σε νομοθετικά κείμενα ή πολιτικές διακηρύξεις.
Αντίθετα, πρέπει να μετατραπεί σε συγκεκριμένο κριτήριο σχεδιασμού, χρηματοδότησης και εφαρμογής όλων των δημόσιων και ευρωπαϊκών πολιτικών.
Η συνεργασία των Περιφερειών Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων και Κρήτης αναμένεται να συνεχιστεί το επόμενο διάστημα, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ενιαίου και ισχυρού πλαισίου θέσεων ενόψει των κρίσιμων αποφάσεων για το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και τη μελλοντική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα νησιά.
rodiaki
