Ιστορική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης θωρακίζει
οριστικά το θεμελιώδες δικαίωμα της απεργίας
Η 21η Μαΐου 2026 αποτελεί ιστορική ημέρα για τη δημοκρατία, την κοινωνική
δικαιοσύνη και τους εργατικούς αγώνες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αναγνωρίζοντας ομόφωνα την αρμοδιότητά
του να εκδώσει συμβουλευτική γνώμη, ύστερα από την παραπομπή σχετικού
ερωτήματος από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) το 2023, αναγνώρισε
με αυξημένη πλειοψηφία ότι το δικαίωμα απεργίας προστατεύεται
αναπόσπαστα και ισότιμα ως θεμελιώδες δικαίωμα που εντάσσεται στη
συνδικαλιστική ελευθερία, όπως αυτή κατοχυρώνεται από τη Διεθνή
Σύμβαση Εργασίας αριθ. 87 του 1948.
Η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου επικαλείται και επιβεβαιώνει
δεκαετίες συνεπούς νομολογίας και πρακτικής των εποπτικών
οργάνων της ΔΟΕ σχετικά με την προστασία του δικαιώματος στην απεργία
ως θεμελιώδους δικαιώματος. Θωρακίζοντας το διεθνές αυτό κοινωνικό
κεκτημένο, αποκαθιστά την ασφάλεια δικαίου και την αξιοπιστία του διεθνούς
συστήματος εργασιακών προτύπων. Η συμβουλευτική αυτή γνωμοδότηση
συνιστά σημαντική νίκη για τη ΔΟΕ και το σύστημα τριμερούς
διακυβέρνησής της.
Η νομική σαφήνεια σε μια τόσο κρίσιμη πτυχή του διεθνούς εργατικού δικαίου
είναι απαραίτητη για την υπεράσπιση των συμφερόντων των εργαζομένων, τη
διασφάλιση αξιοπρεπούς εργασίας με ισότητα σε ολόκληρο τον κόσμο και την
ενίσχυση των δημοκρατικών αρχών που στηρίζουν τις κοινωνίες μας.
Η κορυφαία αυτή εξέλιξη θέτει τέλος στη μακροχρόνια νομική, πολιτική
και διαδικαστική αμφισβήτηση της ισότιμης προστασίας του
δικαιώματος στην απεργία. Η αμφισβήτηση αυτή επιδιώχθηκε κυρίως από
την πλευρά των εργοδοτών, των οποίων η θέση και η τακτική ως προς την
ερμηνεία της Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας αριθ. 87 σχετικά με την απεργία
είχαν σοβαρές συνέπειες για τη λειτουργία και την αξιοπιστία των μοναδικών
θεσμοθετημένων τριμερών διαδικασιών της ΔΟΕ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, στην τεκμηρίωση της παραπομπής στο Διεθνές
Δικαστήριο της Χάγης και κατά την παρουσίαση της εξέλιξης της νομολογίας
των ελεγκτικών οργάνων της ΔΟΕ, γίνεται σημαντική αναφορά στην
Ελλάδα, η οποία συνδέεται άμεσα με την πολιτική και συνταγματική ιστορία
της χώρας μας. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά στην Εξεταστική Επιτροπή που
διορίστηκε το 1968 για να εξετάσει καταγγελίες σχετικά με την τήρηση από την
Ελλάδα των Συμβάσεων αριθ. 87 και 98, κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο
σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας μας. Την περίοδο εκείνη, η
καταστολή των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και του δικαιώματος στην
απεργία από τη στρατιωτική δικτατορία παρακολουθήθηκε και αξιολογήθηκε
μέσω των καταστατικών διαδικασιών της ΔΟΕ.
Η συμβολή της ιστορικής εμπειρίας της χώρας μας στη διαμόρφωση του
διεθνούς πλαισίου προστασίας των θεμελιωδών συνδικαλιστικών
δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην απεργία,
αντιμετωπίζεται με διεθνή σεβασμό και αναδεικνύεται ως κρίσιμο στοιχείο της
αποκατάστασης της δημοκρατίας, η οποία οδήγησε στη ρητή κατοχύρωση
του δικαιώματος απεργίας στο ελληνικό Σύνταγμα του 1975 (άρθρο 23 παρ.
2).
Η ΓΣΕΕ, στο πλαίσιο της συμμετοχής της στα κορυφαία διεθνή και ευρωπαϊκά
συνδικαλιστικά και θεσμικά όργανα, θα συμβάλει ενεργά στην
παρακολούθηση της εφαρμογής και αξιοποίησης της κρίσιμης αυτής
γνωμοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της σχετικής νομολογίας των
εθνικών δικαστηρίων.
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ
