Εργαζόμενοι της εστίασης μοιράζονται στο NEWS 24/7 τις εμπειρίες τους από τη σεζόν στα ελληνικά νησιά. Τι αποκομίζουν, ποιες είναι οι δυσκολίες και ποιες οι προσδοκίες τους για το φετινό καλοκαίρι.
Με την έναρξη της νέας τουριστικής σεζόν, χιλιάδες εργαζόμενοι ετοιμάζονται να επιστρέψουν στα ελληνικά νησιά για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες του κλάδου της φιλοξενίας και της εστίασης. Από σεφ και σερβιτόρους/ες μέχρι προσωπικό υποδοχής και housekeeping, η εποχική εργασία αποτελεί για πολλούς μονόδρομο, προσφέροντας ταυτόχρονα σημαντικές ευκαιρίες για επαγγελματική εμπειρία, δικτύωση και εξέλιξη.
Παρά τα οφέλη, η εργασία αυτή φέρνει μαζί της και ιδιαίτερες προκλήσεις: πολύωρες βάρδιες, έλλειψη προσωπικού και οι έντονες απαιτήσεις της σεζόν συνεχίζουν να επηρεάζουν την καθημερινότητα των εργαζομένων.
Η ελληνική νομοθεσία παρέχει σαφείς κανόνες για τις εποχικές συμβάσεις εργασίας, καλύπτοντας ζητήματα όπως η διάρκεια απασχόλησης, οι ώρες εργασίας, οι υπερωρίες, τα διαλείμματα, οι αποδοχές και η κοινωνική ασφάλιση. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι προστατεύονται από καταχρηστικές απολύσεις, έχουν δικαίωμα επαναπρόσληψης την επόμενη σεζόν και μπορούν να λάβουν οικονομικές ή άλλες παροχές σε περίπτωση πρόωρης λήξης της σύμβασης ή ανωτέρας βίας. Ειδικές ρυθμίσεις, όπως ο «χρυσός κανόνας των 50 ημερών» κατά την πανδημία, διασφάλισαν την υποστήριξή τους σε περιόδους κρίσης.
Παρά την κούραση και τις απαιτήσεις, η σεζόν στα νησιά παραμένει για πολλούς μια μοναδική ευκαιρία για καλύτερες αποδοχές, εμπειρία και επαγγελματική εξέλιξη, αρκεί να υπάρχουν ξεκάθαροι όροι, αξιοπρεπής διαμονή και σωστή οργάνωση.
Τρεις εργαζόμενοι που έχουν ήδη περάσει αρκετά καλοκαίρια στα νησιά μιλούν στο NEWS 24/7 για την εμπειρία τους, τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν την περασμένη σεζόν, τις μικρές αλλά σημαντικές βελτιώσεις που παρατηρούν τα τελευταία χρόνια και τους λόγους που τους κάνουν να επιστρέφουν και φέτος στον κλάδο της εποχικής εργασίας.
Αντώνης, 31 ετών, σεφ: «Το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει η στέγαση»
«Δουλεύω σεζόν τα τελευταία πέντε χρόνια, κυρίως σε κουζίνες εστιατορίων σε Κυκλάδες και Δωδεκάνησα. Πέρσι βρέθηκα σε μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα, ενώ φέτος είμαι ήδη σε συζητήσεις για να επιστρέψω σε νησί, πιθανότατα ξανά στις Κυκλάδες. Παρά τις δυσκολίες, οι περισσότεροι από εμάς ετοιμαζόμαστε να ξαναπάμε, γιατί η σεζόν παραμένει βασική πηγή εισοδήματος και επαγγελματικής εμπειρίας.»
Όπως λέει, η περσινή χρονιά ξεκίνησε δυναμικά και με αυξημένες ανάγκες. «Από νωρίς μπήκαμε σε υψηλούς ρυθμούς. Υπήρχαν μέρες που η βάρδια ξεπερνούσε τις δέκα ώρες, ειδικά όταν υπήρχαν ελλείψεις προσωπικού. Αυτό είναι κάτι που συνεχίζει να συμβαίνει. Όταν δεν συμπληρώνεται η ομάδα, αναγκαστικά καλύπτουν οι υπόλοιποι τα κενά, κάτι που σημαίνει περισσότερη κούραση και λιγότερο χρόνο ξεκούρασης.»
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η στέγαση εξακολουθεί να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα. «Αν δεν υπάρχει δωμάτιο από τον εργοδότη, είναι πολύ δύσκολο να βρεις κάτι μόνος σου. Τα ενοίκια είναι πολύ υψηλά και πολλές φορές ζητούνται προκαταβολές που δεν είναι εύκολο να δοθούν πριν ξεκινήσει η δουλειά. Για πολλούς αυτό είναι καθοριστικός παράγοντας για το αν θα δεχτούν μια πρόταση.»
Παρόλα αυτά, βλέπει και βελτιώσεις σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. «Τα τελευταία καλοκαίρια υπάρχουν καλύτεροι μισθοί και πιο ξεκάθαρες συμφωνίες από την αρχή. Οι επιχειρήσεις προσπαθούν να κρατήσουν προσωπικό, γιατί υπάρχει μεγάλη έλλειψη. Βλέπουμε επίσης μεγαλύτερη προσπάθεια να τηρούνται τα ρεπό (αν υπάρχουν…) και να υπάρχει ένα πιο οργανωμένο πρόγραμμα.»
Για τον ίδιο, οι βασικές προϋποθέσεις είναι σαφείς. «Αυτό που ζητάμε είναι καθαρές ώρες, κανονικό ρεπό την εβδομάδα και αξιοπρεπής διαμονή. Δεν μιλάμε για κάτι υπερβολικό. Αν υπάρχουν αυτά, η σεζόν γίνεται πιο διαχειρίσιμη. Παρά την κούραση, ετοιμάζομαι να ξαναπάω και φέτος, γιατί σου δίνει τη δυνατότητα να δουλέψεις εντατικά και να έχεις ένα καλό εισόδημα μέσα σε λίγους μήνες. Και με αυτόν τον τρόπο, “βγάζει πολλά σπασμένα”, καλύπτεις πολλά κενά.»
Νίκη, 26 ετών: «Υπάρχει περισσότερη ζήτηση, αλλά και μεγαλύτερες απαιτήσεις»
«Πέρσι δούλεψα για πρώτη φορά σεζόν σε ξενοδοχειακή μονάδα στις Κυκλάδες, στη ρεσεψιόν. Ήταν μια έντονη εμπειρία: γνώρισα κόσμο από παντού, απέκτησα εμπειρία και έμαθα πώς λειτουργεί η τουριστική βιομηχανία σε έντονο ρυθμό. Ταυτόχρονα, όμως, οι βάρδιες ήταν απαιτητικές και μπορούσαν να αλλάξουν από τη μια μέρα στην άλλη, με συνεχόμενη εργασία σε περιόδους αιχμής. Οι συνθήκες ήταν δύσκολες, αλλά η οργάνωση από τη διοίκηση έκανε μεγάλη διαφορά. Η πληρωμή γινόταν κανονικά, κάτι που είναι σημαντικό για να νιώθεις ασφάλεια στη δουλειά σου.»
Η Νίκη τονίζει ότι η ζήτηση έχει αυξηθεί και η ποιότητα της δουλειάς είναι πλέον πιο απαιτητική. «Οι επισκέπτες έχουν μεγαλύτερες προσδοκίες, και πρέπει να ανταποκρίνεσαι συνεχώς. Η οργάνωση είναι πολύ σημαντική. Χωρίς σωστή κατανομή καθηκόντων και σαφή επικοινωνία με τη διοίκηση, η πίεση μπορεί να γίνει αφόρητη. Παράλληλα, συζητώντας με κόσμο που έχει εμπειρία στις σεζόν, βλέπουμε βελτίωση στην καθαριότητα, στην τήρηση των ρεπό και στη διαχείριση προσωπικού, κάτι που βοηθάει πολύ στην ψυχολογία των εργαζομένων.»
Για τη Νίκη, οι βασικές προϋποθέσεις για μια σωστή σεζόν είναι πάνω κάτω σαφείς: σταθερό πρόγραμμα, ρεπό, σωστή διαμονή και ανθρώπινη αντιμετώπιση από τους εργοδότες. Παρά τις δυσκολίες, η ίδια ετοιμάζεται να επιστρέψει και φέτος, γιατί οι οικονομικές ευκαιρίες που προσφέρουν οι σεζόν δεν αντικαθίστανται αλλού. «Αυτό που θέλουμε είναι να μπορούμε να δουλέψουμε χωρίς να αισθανόμαστε εξουθενωμένοι, αλλά να παίρνουμε ταυτόχρονα τις σωστές ανταμοιβές», λέει.
Η Νίκη προσθέτει ότι η σεζόν δεν αφορά μόνο την οικονομική επιβίωση, αλλά και την προσωπική εξέλιξη. «Μαθαίνεις να συνεργάζεσαι, να διαχειρίζεσαι εντάσεις, να είσαι ευέλικτη και να προσαρμόζεσαι σε απαιτητικές καταστάσεις. Αν αυτά συνδυάζονται με καλή ομάδα και σωστή οργάνωση, η σεζόν μπορεί να γίνει πολύ πιο ευχάριστη. Γι’ αυτό οι περισσότεροι από εμάς ετοιμαζόμαστε να επιστρέψουμε, ακόμα και με τις προκλήσεις που υπάρχουν. Και ας είμαστε ειλικρινείς, δεν είναι λίγες οι προκλήσεις.»
Μάνος, 36 ετών: «Θέλουμε σαφή προγράμματα, σταθερές ώρες εργασίας και αξιοπρεπή διαμονή»
«Δουλεύω σεζόν εδώ και πάνω από δέκα χρόνια, κυρίως σε νησιά των Κυκλάδων και του Αιγαίου. Πέρσι ήμουν υπεύθυνος σε ένα μεσαίου μεγέθους τουριστικό κατάλυμα, συνδυάζοντας διοίκηση προσωπικού και υποδοχή πελατών. Η εμπειρία ήταν “παλούκι”. Από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ έπρεπε να συντονίζω την ομάδα και να λύνω προβλήματα, διατηρώντας την ποιότητα της εξυπηρέτησης σε υψηλά επίπεδα.»
Ο Μάνος τονίζει ότι τα μεγαλύτερα προβλήματα παραμένουν η έλλειψη προσωπικού και οι ακραίες συνθήκες εργασίας. «Συχνά δουλεύουμε πάνω από δώδεκα ώρες, ειδικά στις περιόδους αιχμής, και η πίεση είναι μεγάλη. Η στέγαση εξακολουθεί να είναι ζήτημα, καθώς τα περισσότερα καταλύματα δεν παρέχουν αξιοπρεπή διαμονή. Επιπλέον, η διαχείριση μιας ομάδας ανθρώπων με διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας μπορεί να φέρει τσακωμούς και εντάσεις, ειδικά όταν πρέπει να συντονιστούν όλοι για την εξυπηρέτηση των πελατών ταυτόχρονα.»
Παρά τις δυσκολίες, βλέπει σήμερα περισσότερα θετικά σημεία σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. «Οι μισθοί έχουν ανέβει, η οργάνωση είναι καλύτερη και υπάρχει περισσότερη προσοχή στην υγεία και την ασφάλεια του προσωπικού. Οι εργοδότες έχουν γίνει πιο επαγγελματίες και προσπαθούν να κρατήσουν το προσωπικό με κίνητρα, όπως καλύτερα δωμάτια για τους εργαζομένους, επιπλέον ρεπό και κάποιες μικρές παροχές για την καθημερινότητά μας.»
Ο Μάνος εξηγεί ότι οι βελτιώσεις αυτές κάνουν μεγάλη διαφορά στην ψυχολογία του προσωπικού. «Όταν νιώθεις ότι η δουλειά σου αναγνωρίζεται και η προσπάθειά σου εκτιμάται, μπορείς να λειτουργείς καλύτερα στην πίεση της σεζόν.»
Αναφερόμενος στις συνθήκες που επιθυμεί να βλέπει στην εργασία, λέει: «Θέλουμε σαφή προγράμματα, σταθερές ώρες εργασίας και αξιοπρεπή διαμονή, ώστε να μπορούμε να ξεκουραζόμαστε. Χωρίς αυτά, η σεζόν γίνεται ψυχοφθόρα. Επίσης, η καλή επικοινωνία με τη διοίκηση και η αίσθηση ότι μπορείς να προτείνεις βελτιώσεις κάνουν τεράστια διαφορά.»
«Ναι, κουραζόμαστε πολύ, αλλά η σεζόν έχει τη σημασία της, οικονομικά και επαγγελματικά. Είναι μια ευκαιρία να μάθεις καινούρια πράγματα και να δεις πώς δουλεύουν τα πράγματα στις περιοχές αυτές. Το να έχεις καλή οργάνωση και να προσέχεις το προσωπικό κάνει μεγάλη διαφορά. Ελπίζω οι εργοδότες να συνεχίσουν να βελτιώνονται ακόμη περισσότερο και να μάς σέβονται, για να γίνεται η δουλειά πιο υποφερτή και για τους νεότερους που ξεκινούν τώρα.»
